Day-ahead arbitrage met een thuisbatterij en EMS is een van de meest besproken onderwerpen in de wereld van residentiële energie. Fabrikanten en verkopers beloven vaak indrukwekkende opbrengsten, maar hoe realistisch zijn die claims? In dit artikel analyseren wij de maandelijkse EPEX Spot spreads voor de Belgische markt en berekenen wij wat u werkelijk kunt verwachten van arbitrage met een 10 kWh thuisbatterij.
Wat is een spread?
De "spread" is het verschil tussen de laagste en de hoogste EPEX Spot-prijs op een dag. Als de goedkoopste uurprijs 2 cent/kWh is en de duurste 25 cent/kWh, dan is de spread 23 cent/kWh. Het EMS probeert de batterij te laden tijdens de goedkoopste uren en te ontladen (voor eigen verbruik of teruglevering) tijdens de duurste uren. De opbrengst per cyclus is dus de spread minus verliezen (batterij-efficiëntie, omvormerverliezen).
Belangrijk: de spread die u daadwerkelijk kunt benutten is kleiner dan de theoretische maximale spread. Het EMS moet vooraf beslissen wanneer het laadt en ontlaadt (op basis van de day-ahead prijzen van de vorige dag), en de werkelijke prijzen en het verbruikspatroon wijken altijd enigszins af van de voorspelling.
EPEX Spot spreads per maand: België
Op basis van de EPEX Spot data voor de Belgische biedzone (CWE-regio) over de periode 2024-2025 hebben wij de gemiddelde dagelijkse spread per maand berekend. Deze cijfers geven een realistisch beeld van wat er maandelijks beschikbaar is voor arbitrage.
Winter: december, januari, februari
De wintermaanden zijn traditioneel de beste maanden voor arbitrage. De vraag naar elektriciteit is hoog (verwarming, verlichting, korte dagen), het aanbod van hernieuwbare energie is laag (weinig zon, wisselvallige wind) en de spreads zijn daardoor groot.
- Gemiddelde dagelijkse spread: 15-25 cent/kWh
- Piekdagen: Op extreme dagen (koudegolf, weinig wind) kunnen spreads oplopen tot 40-60 cent/kWh of meer
- Negatieve prijzen: Relatief zeldzaam in de winter, maar komen voor bij windpieken in combinatie met lage vraag ('s nachts)
- Geschatte arbitrage-opbrengst 10 kWh batterij: 35-55 EUR/maand
Lente: maart, april, mei
De lente is een overgangsperiode. De zonneproductie neemt toe, wat overdag tot lagere prijzen leidt (soms negatief in het weekend). De avondpiek blijft hoog. De spreads zijn gemiddeld lager dan in de winter maar nog steeds respectabel.
- Gemiddelde dagelijkse spread: 10-18 cent/kWh
- Piekdagen: Zonnige weekenddagen met negatieve middagprijzen gevolgd door hoge avondprijzen kunnen spreads van 30+ cent/kWh opleveren
- Negatieve prijzen: Vaker dan in de winter, vooral overdag in het weekend
- Geschatte arbitrage-opbrengst 10 kWh batterij: 20-35 EUR/maand
Zomer: juni, juli, augustus
De zomermaanden zijn over het algemeen de minst winstgevende voor arbitrage. De hoge zonneproductie drukt de prijzen overdag, terwijl het verbruik (en dus de avondpiek) lager is door langere dagen en minder verwarmingsbehoefte. De spreads zijn het kleinst van het jaar.
- Gemiddelde dagelijkse spread: 5-12 cent/kWh
- Piekdagen: Hittegolven (airco-piek) of periodes zonder wind kunnen voor hogere spreads zorgen
- Negatieve prijzen: Regelmatig, vooral op zonnige weekenden
- Geschatte arbitrage-opbrengst 10 kWh batterij: 10-20 EUR/maand
Hoewel de arbitrage-opbrengst in de zomer lager is, compenseert de batterij dit deels door zonneproductie op te slaan voor avondverbruik. Dit is geen arbitrage in strikte zin, maar het verhoogt de zelfconsumptie en bespaart op netafname.
Herfst: september, oktober, november
De herfst vertoont een stijgende trend richting de winterwaarden. September is nog relatief rustig, maar vanaf oktober nemen de spreads toe door stijgend verbruik en dalende zonneproductie.
- Gemiddelde dagelijkse spread: 10-20 cent/kWh
- Piekdagen: Eerste koude dagen van het seizoen, met hoge verwarmingsvraag
- Negatieve prijzen: Minder frequent dan in de lente/zomer
- Geschatte arbitrage-opbrengst 10 kWh batterij: 25-45 EUR/maand
Jaaroverzicht en totale opbrengst
Als wij de maandelijkse schattingen optellen, komen wij tot een totale jaarlijkse arbitrage-opbrengst van circa 200-350 EUR voor een 10 kWh batterij. Dit is een realistische bandbreedte, waarbij het verschil afhankelijk is van:
- De kwaliteit van het EMS-algoritme (hoe goed het de spreads voorspelt en benut)
- De batterij-efficiëntie (roundtrip efficiency, typisch 85-92%)
- Het eigen verbruikspatroon (als u overdag thuis bent, is er minder batterijcapaciteit beschikbaar voor arbitrage)
- Marktomstandigheden (het ene jaar heeft meer volatiliteit dan het andere)
Marketingclaims vs realiteit
Sommige fabrikanten en verkopers communiceren arbitrage-opbrengsten van 500-800 EUR per jaar. Deze claims zijn vaak gebaseerd op:
- Theoretische maximale spreads: De berekening gaat ervan uit dat de batterij elke dag de maximale spread benut, wat in de praktijk onmogelijk is.
- Uitzonderlijke periodes: De energiecrisis van 2022 produceerde extreem hoge spreads die niet representatief zijn voor normale marktomstandigheden.
- Grotere batterijcapaciteiten: Een 16 kWh batterij genereert logischerwijs meer opbrengst dan een 10 kWh batterij.
- Inclusief zelfconsumptie-besparing: Sommige berekeningen tellen de volledige batterijbesparing (inclusief zelfconsumptie-verhoging) als "arbitrage-opbrengst".
Wij bij SolarSpirit communiceren bewust conservatieve schattingen. Het is beter om positief verrast te worden dan teleurgesteld.
De totale waarde van een batterij
Arbitrage is slechts één van de drie waardebronnen van een thuisbatterij:
- Zelfconsumptie-verhoging: Dit is vaak de grootste waardebron. Door zonneproductie op te slaan voor avond- en nachtverbruik bespaart u 400-700 EUR/jaar (afhankelijk van uw verbruik).
- Day-ahead arbitrage: 200-350 EUR/jaar met een 10 kWh batterij (zoals hierboven berekend).
- Noodstroom: De waarde hiervan is moeilijk in euro's uit te drukken, maar bij stroomuitval draait uw huis gewoon door. Voor wie thuiswerkt of medische apparatuur heeft, is dit onbetaalbaar.
De totale jaarlijkse waarde van een 10 kWh batterij met EMS bedraagt dus circa 600-1.050 EUR, wat een terugverdientijd oplevert van circa 5-9 jaar. Lees meer in ons uitgebreide artikel over de terugverdientijd van panelen en batterij in 2026.
Tips om uw arbitrage-opbrengst te maximaliseren
- Kies een dynamisch energiecontract: Zonder dynamisch contract is arbitrage niet mogelijk. Vergelijk leveranciers op hun opslag bovenop de EPEX Spot-prijs.
- Houd uw EMS up-to-date: Firmware-updates verbeteren het algoritme. Zorg dat uw systeem altijd de nieuwste versie draait.
- Verschuif groot verbruik: Was en droog in goedkope uren. Laad uw elektrische wagen 's nachts wanneer de prijs laag is.
- Combineer met zonnepanelen: Zonneproductie reduceert uw afhankelijkheid van het net en geeft het EMS meer flexibiliteit.
Conclusie
Day-ahead arbitrage met een thuisbatterij levert in België realistisch gezien 200-350 EUR per jaar op voor een 10 kWh batterij. De wintermaanden zijn het meest winstgevend (35-55 EUR/maand), de zomermaanden het minst (10-20 EUR/maand). Hoewel de arbitrage-opbrengst alleen niet voldoende is om een batterij te rechtvaardigen, maakt het in combinatie met zelfconsumptie-verhoging de investering in een thuisbatterij met EMS rendabel.
Wilt u weten wat arbitrage voor uw specifieke situatie kan opleveren? Gebruik onze configurator voor een berekening op maat, of neem contact op voor een persoonlijk adviesgesprek.